ในสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือไวรัสโควิด-19 รัฐบาลอังกฤษเสนอแนวทางให้คน “ติดเชื้อ” ให้เพียงพอแก่การสร้าง “ภูมิคุ้มกันโรค” วิธีนี้คืออะไร ได้ผลแค่ไหน และมีอันตรายหรือไม่?
ข้อมูลจาก สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย
ระบุว่า Herd Immunity (Community Immunity)
ความต้านทานโรคของกลุ่มคนกลุ่มหนึ่งซึ่งเป็นผลมาจากความต้านทานของประชากรกลุ่มใหญ่
ทุกๆ คนไม่จําเป็นต้องได้รับวัคซีนที่จะหยุดการแพร่เชื้อของโรคใดโรคหนึ่ง
นั่นหมายถึงประชากรทุกคนไม่จำเป็นต้องได้รับวัคซีนในการขจัดโรคนั่นเอง
โดยหลักการทั่วไปการให้วัคซีนนั้น มีวัตถุประสงค์หลักคือ
เป็นการป้องกันบุคคลที่ได้รับวัคซีนต่อโรค ชนิดใดชนิดหนึ่ง
โดยการเพิ่มภูมิคุ้มกันขึ้นในบุคคลนั้นโดยตรง
นอกเหนือจากผลโดยตรงจากวัคซีนนี้แล้ว
วัคซีนยังสามารถเพิ่มระดับภูมิคุ้มกันในกลุ่มประชากร (Community หรือ Herd
immunity) ได้ด้วย
โดยการเพิ่มอัตราส่วนของประชากรที่มีภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อนั้น
และทําให้มีการแพร่เชื้อโรคลดลง ทําให้การเป็นโรคลดลง
แม้กระทั่งกลุ่มประชากรที่ไม่ได้รับวัคซีนหรือมีข้อห้ามของการรับวัคซีน
ก็จะได้รับผลทางอ้อมนี้เช่นกัน ทําให้มีการเกิดโรคลดลง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคติดเชื้อที่มีการแพร่จากคนสู่คน
และคนเป็นแหล่งสําคัญของเชื้อโรคนั้น
ซึ่งผลทางอ้อมของการให้วัคซีนนี้เรียกวา Herd Protective/Immunity Effects
ในทางระบาดวิทยาการเพิ่มระดับของ Community Immunity ในกลุ่มประชากรถือเป็นส่วนสําคัญของการ ควบคุมและขจัดโรค โดยที่ไม่จําเป็นต้องให้วัคซีนกับประชากรทุกคน ซึ่งประโยชน์ดังกล่าวนี้สามารถนําไปบริหารจัดการในด้านของการควบคุมโรค และการบริหารจัดการเรื่องการให้วัคซีนต่อไปในระดับประเทศได้
เฟซบุคเพจ Drama-Addict
ระบุว่า “(รัฐบาลอังกฤษ)ตั้งเป้าจะให้คนอังกฤษติดเชื้อ 60%
คิดเป็นจำนวนประมาณ 40 ล้านคน ซึ่งถ้าดูจากอัตราการเสียชีวิตของโรคนี้
อาจจะมีคนอังกฤษถึง 1 ล้านชีวิต ที่ต้องตายจากไปในเหตุการณ์นี้
ถ้าจะใช้วิธีนี้จริงๆ
และจะมีคนที่ป่วยหนักต้องดูแลในโรงพยาบาลอย่างใกล้ชิดหรืออยู่ใน ICU ราวๆ 8
ล้านคน
“ล่าสุดทางเจ้าหน้าที่ของ WHO (องค์การอนามัยโลก) ก็ออกมาเตือนทางอังกฤษแล้วว่า ขอให้ทบทวนนโยบายนี้ คือหากเป็นเชื้อโรคที่เรารู้จักกันดี วิธีการนี้อาจจะใช้ได้ผล แต่กรณีที่เป็นโรคใหม่หมาด โลกเพิ่งจะรู้จักมัน อย่าง covid-19 ซึ่งข้อมูลที่เรารู้เกี่ยวกับมัน ยังน้อยมาก การใช้วิธีการนี้เป็นอะไรที่เสี่ยงมากเหมือนเล่นกับไฟ ถ้าผิดพลาดไปคือไฟไหม้พังพินาศทั้งหมดได้
“และเขาแนะนำให้ใช้แนวทางแบบประเทศอื่นๆ เขาทำกัน คือหาทางสกัด กักกันโรค หรือชะลอให้ช้าที่สุด ก่อนวิธีรักษาจะสำเร็จ แล้วปกติ Herd Immunity มันไม่ใช่ว่าปล่อยให้ติดเชื้อกันรัวๆ แต่ใช้วิธีฉีดวัคซีนสร้างภูมิคุ้มกันหมู่ในประชาชนเอา”
ดังนั้น สำหรับวิธีนี้น่าจะยังไม่เป็นที่ยอมรับในหลายประเทศ และยังไม่เหมาะที่จะนำมาใช้กับประเทศไทย เพราะหากมีข้อผิดพลาด อาจส่งผลให้เกิดผู้เสียชีวิตจำนวนมาก มากกว่าที่เป็นอยู่ตอนนี้ได้
“ติดเชื้อ” เพื่อสร้าง “ภูมิคุ้มกัน”
ข้อมูลจาก สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย
ระบุว่า Herd Immunity (Community Immunity)
ความต้านทานโรคของกลุ่มคนกลุ่มหนึ่งซึ่งเป็นผลมาจากความต้านทานของประชากรกลุ่มใหญ่
ทุกๆ คนไม่จําเป็นต้องได้รับวัคซีนที่จะหยุดการแพร่เชื้อของโรคใดโรคหนึ่ง
นั่นหมายถึงประชากรทุกคนไม่จำเป็นต้องได้รับวัคซีนในการขจัดโรคนั่นเอง
ฉีดวัคซีนบางคน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้อีกหลายคน
โดยหลักการทั่วไปการให้วัคซีนนั้น มีวัตถุประสงค์หลักคือ
เป็นการป้องกันบุคคลที่ได้รับวัคซีนต่อโรค ชนิดใดชนิดหนึ่ง
โดยการเพิ่มภูมิคุ้มกันขึ้นในบุคคลนั้นโดยตรง
นอกเหนือจากผลโดยตรงจากวัคซีนนี้แล้ว
วัคซีนยังสามารถเพิ่มระดับภูมิคุ้มกันในกลุ่มประชากร (Community หรือ Herd
immunity) ได้ด้วย
โดยการเพิ่มอัตราส่วนของประชากรที่มีภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อนั้น
และทําให้มีการแพร่เชื้อโรคลดลง ทําให้การเป็นโรคลดลง
แม้กระทั่งกลุ่มประชากรที่ไม่ได้รับวัคซีนหรือมีข้อห้ามของการรับวัคซีน
ก็จะได้รับผลทางอ้อมนี้เช่นกัน ทําให้มีการเกิดโรคลดลง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคติดเชื้อที่มีการแพร่จากคนสู่คน
และคนเป็นแหล่งสําคัญของเชื้อโรคนั้น
ซึ่งผลทางอ้อมของการให้วัคซีนนี้เรียกวา Herd Protective/Immunity Effectsในทางระบาดวิทยาการเพิ่มระดับของ Community Immunity ในกลุ่มประชากรถือเป็นส่วนสําคัญของการ ควบคุมและขจัดโรค โดยที่ไม่จําเป็นต้องให้วัคซีนกับประชากรทุกคน ซึ่งประโยชน์ดังกล่าวนี้สามารถนําไปบริหารจัดการในด้านของการควบคุมโรค และการบริหารจัดการเรื่องการให้วัคซีนต่อไปในระดับประเทศได้
ข้อควรระวังของการสร้าง Herd Immunity
เฟซบุคเพจ Drama-Addict
ระบุว่า “(รัฐบาลอังกฤษ)ตั้งเป้าจะให้คนอังกฤษติดเชื้อ 60%
คิดเป็นจำนวนประมาณ 40 ล้านคน ซึ่งถ้าดูจากอัตราการเสียชีวิตของโรคนี้
อาจจะมีคนอังกฤษถึง 1 ล้านชีวิต ที่ต้องตายจากไปในเหตุการณ์นี้
ถ้าจะใช้วิธีนี้จริงๆ
และจะมีคนที่ป่วยหนักต้องดูแลในโรงพยาบาลอย่างใกล้ชิดหรืออยู่ใน ICU ราวๆ 8
ล้านคน“ล่าสุดทางเจ้าหน้าที่ของ WHO (องค์การอนามัยโลก) ก็ออกมาเตือนทางอังกฤษแล้วว่า ขอให้ทบทวนนโยบายนี้ คือหากเป็นเชื้อโรคที่เรารู้จักกันดี วิธีการนี้อาจจะใช้ได้ผล แต่กรณีที่เป็นโรคใหม่หมาด โลกเพิ่งจะรู้จักมัน อย่าง covid-19 ซึ่งข้อมูลที่เรารู้เกี่ยวกับมัน ยังน้อยมาก การใช้วิธีการนี้เป็นอะไรที่เสี่ยงมากเหมือนเล่นกับไฟ ถ้าผิดพลาดไปคือไฟไหม้พังพินาศทั้งหมดได้
“และเขาแนะนำให้ใช้แนวทางแบบประเทศอื่นๆ เขาทำกัน คือหาทางสกัด กักกันโรค หรือชะลอให้ช้าที่สุด ก่อนวิธีรักษาจะสำเร็จ แล้วปกติ Herd Immunity มันไม่ใช่ว่าปล่อยให้ติดเชื้อกันรัวๆ แต่ใช้วิธีฉีดวัคซีนสร้างภูมิคุ้มกันหมู่ในประชาชนเอา”
ดังนั้น สำหรับวิธีนี้น่าจะยังไม่เป็นที่ยอมรับในหลายประเทศ และยังไม่เหมาะที่จะนำมาใช้กับประเทศไทย เพราะหากมีข้อผิดพลาด อาจส่งผลให้เกิดผู้เสียชีวิตจำนวนมาก มากกว่าที่เป็นอยู่ตอนนี้ได้
ขอขอบคุณ
ภาพ :iStock
